Bonvenon! Ĉi tie vi trovos informon pri Marvirinstrato, novelaro en Esperanto.

Urba bestoĝardeno plenas je feniksoj kaj marvirinoj. Stranga ruĝvela ŝipo revenas kun kargo de perditaĵoj. Kantanta arbo trompas la esperojn de spektantoj. Jen bildoj el la novelaro Marvirinstrato, kiu konsistas el 18 noveloj originale verkitaj en Esperanto. Legu pli pri la novelarolegu recenzojn.

La novelaro estas aĉetebla ĉe Amazonvia ŝatata Esperanta libroservo. Ĝi estas ankaŭ senpage elŝutebla kiel elektronika libro (PDF- aŭ RTF-formato).

Kelkaj Vortoj de Nia Subtenanto (Balzambufo!)

Afiŝita en Uncategorized je Oktobro 20th, 2011 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Ne nur Faraona Faruno subtenas nian eldonadon. Jen kelkaj vortoj de Balzambufo!

Balzambufo subtenas ankaŭ la elsendojn de Radio Verda. Auskultu la reklamon!

Balzambufo! En la profundoj de la sudusonaj marĉoj oni trovis novan specon de bufo, kiu promesas tujan kaj daŭran ĉesigon de la doloroj, kiujn alfrontas la nuntempa homo. El la haŭto de tiu ĉi bufo likas potenca kemiaĵo, kiu plene senigos homon de ĉiuspeca korpaj kaj mensaj malhelpoj, malfeliĉoj, kaj malkomfortoj. Mirakla kuracilo por la moderna vivo.

Balzambufo! promesas trankviligon de la milopaj zorgoj, kiuj plagas vin ĉiutage. Por tordita kruro aŭ ŝvelinta reno, ĝi estas same bonefika, kiel lerta mano de kuracisto. Por zorgoplena menso post streĉa tago, ĝi estas tiel paciga, kiel freŝa pluvo. Por agaca insulto aŭ akra vorto de familiano, ĝi ofteras feliĉan forgeson. Por rompita koro aŭ perdita amo, ĝi estas fidela anstataŭanto.

Balzambufo! estas cent-el-cente natura, organika produkto, en kiu tute ne rolas artefaritaj ingrediencoj. La bufo montriĝis, post pluraj jaroj de laboratoria kontrolo, la unusola fonto de tiu ĉi bonefika kemiaĵo. Neniuj provoj rekrei la efikon per sintezo aŭ kombinaĵoj estis sukcesaj. Tial, la nura maniero profiti de la potenca kuracado estas havi ĉiam ĉe-mane freŝa vivanta specimeno, de kies haŭto oni povas leki la bezonatan helpon.

Balzambufo! estas havebla en pluraj gustoj: fraga, citrona, ĉokolada, bifsteka, kaj la originala.

Balzambufo! estas longdaŭra. Niaj bufoj vivas dum almenaŭ du jaroj, tra kiuj ili produktas sufiĉe da kemiaĵoj por cent lekoj ĉiutage. Unu lekado ĉiun horon sufiĉas por ordinaraj doloroj, sed por grandaj zorgoj, kiel la viaj, ni rekomendas tri aŭ kvar lekojn. Antaŭ enlitiĝo, iomete skuu la bufon super via buŝo kaj leku dufoje, por sperti trankvilan dormon.

Balzambufo! estas senzorge uzebla de ĉiuj. Niaj sciencistoj pruvis, ke la efiko ne estas dependiga, do oni povas leki ĉiutage, kiom ajn oni volas, senhezite. Kromefikoj estas minimumaj — kaj pri ili la ĉiutaga uzanto tute ne konscios.

Balzambufo! Ne timu novajn inventaĵojn. Lekado de bufo baldaŭ estos same akceptata, kiel vojaĝo per transmaraj balonoj, rajdado de bicikloj kaj spektado de sonhavaj filmoj — ĉiuj en siaj tempoj estis pridubitaj novaĵoj. ĉiuj en siaj tempoj montriĝis nemalhaveblaj.

Balzambufo! jam estas vidata apud filmstelulinoj kaj industribaronoj. Via estro kaj lia edzino jam havas la propran, kaj ankaŭ viaj karaj geamikoj. Ne estu la lasta, kiu suferas sen feliĉa lek’!

Balzambufo! estos via konstanta akompananto, kaj tial estas bezonataj bonkvalitaj teniloj por ĉiuj cirkonstancoj. Sinjoroj elektos ujojn el ledo kaj ŝtalo, kiuj taŭgas por la brusta tukpoŝo. Por pli elegantaj okazoj, estas haveblaj ankaŭ oraj ĉenoj, kiuj ebligas la frake vestitan sinjoron porti sian balzambufon apud la poŝhorloĝo. Sinjorinoj elektos inter gamo de juvelumitaj ujoj, kiuj pendas de la kolo aŭ sidas sur la maniko. Por ĉiu vizaĝkoloro kaj aspekto estas taŭga portilo.

Balzambufo! Nun haveblaj en pluraj specoj por estetiko kaj efiko. Bluaj, verdaj, purpuraj, ruĝaj, kaj arĝentaj bufoj estas aĉeteblaj laŭ via prefero. Sed ankaŭ memoru la novajn specojn, kiujn niaj bredistoj kreis. Balzambufo-Super forbaras ĝenajn sonojn, kiel gurdado de fabriko aŭ grincado de dentoj. Balzambufo-Ekstro plenigas sulketojn apud la buŝo kaj sur la brovo. Balzambufo-Plus helpas al sinjorino kreskigi dikajn kaj nigrajn okulharojn, kiel tiuj de la konataj blondulinoj (jam niaj klientoj!).

Balzambufeto! Nia nova modelo estas pli facile portebla sed same bonefika.

Balzambufedo! Aĉetu sesopon je bona rabato.

Balzambufo! Ne akceptu imitaĵojn, nek tentiĝu per la malaltekostaj bufoj, kiujn niaj malskrupulaj konkurencantoj verŝajne elprenas el dio-scias-kiaj marĉoj. La plej freŝaj bufoj estas la plej potencaj. Ne malŝparu vian monon je bufo, el kies haŭto oni jam ellekis la bonan efikon. Nur niaj balzambufoj, kiuj portas oficialan markon, havas garantion pri efikeco kaj freŝeco.

Balzambufo! nun por infanoj. Vundita kruro, likanta nazo, kaj ribelema tempremento — ĉion ĉi vi forgesos, karaj gepatroj, lekante vian balzambufon.

Balzambufo! donos al vi plurajn jarojn de feliĉo, se vi bone traktas kaj flegas ĝin. De via loka provizanto, aĉetu balzambufoberojn, kiuj nutras la balzambufon kaj helpas al ĝi resti tre efika.

Balzambufo! ŝatas mildan klimaton. Ne lasu ĝin en la sunlumo. Ne permesu, ke aliaj leku vian bufon. Se vi balzambufo aspektas laca, mukoza, aŭ kovrita per fajnaj haroj (“bufoŝimo”), ĉesu ĝin leki. Neniam leku malsanan aŭ mortan bufon, ĉar tio povas havi signifajn neatenditajn efikojn. Enketu ĉe kuracisto aŭ bestkuracisto je kazo de dubo. Aĉetante balzambufon vi konsentas ne procedi kontraŭ la provizantojn de balzambufo. Estas nesciate, kiel balzambufo interagas kun aliaj sendolorigiloj, inkluzive alkoholon. Ne stiru biciklon aŭ transmaran balonon dum ses horoj post lekado de balzambufo. Aliajn avertojn kaj konsilojn bonvolu trovi kie ajn estas vendata balzambufo.

Balzambufo! Leki la likaĵon lasas vin libera. Balzambufo! Por la mond’ eterne doloranta, ĝi promesas sanan harmonion.

Marvirinistrato por Kindle

Afiŝita en Anoncoj pri aperigo je Oktobro 16th, 2011 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Marvirinstrato estas nun havebla por via Kindle legilo (ĉu temas per Kindle tabulkomputilo, ĉu programeto en via komputilo aŭ poŝtelefono). Aĉetinte la libron per vialanda Amazon, vi subtenas la verkinton kaj povas utiligi la diversajn avantaĝojn de Amazon Whispernet: nome, tujan liveradon la libron al via legilo, eblecon pruntedoni la libron, agordigon de via loko inter multaj Kindle-oj, kaj tiel plu.

Jen kie aĉeti Marvirinstrato por Kindle:

Vi ja povas permane elŝuti kaj aldoni la libron al via Kindle senpage. Elŝutu PRC / MOBI dosieron ĉi tie.

Recenzo en “Monato”

Afiŝita en Uncategorized je Septembro 16th, 2011 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Nikolao Gudsko verkis recenzon pri Marvirinistrato, kiu aperis en la numero por oktobro 2010. Koran dankon al la Monato Esperanto por permeso reaperigi la recenzon ĉi tie.

Kiel aspektas miraklo

La libro estas stranga. La strangaĵoj en ĝi estas kelkaj. Sed la unua, kaj ĉefa, estas la ĝenro. Fakte, preskaŭ ĉiuj „noveloj” el la prezentitaj 18 estas laŭ la
unua vido fabeloj (la du lastaj – primovadaj satiraĵoj). Nu, fabelo estas ja ĝenro estiminda: sufiĉas rememori, ke laŭorda konatiĝo kun Esperanto komenciĝas de la fabelo („Unu vidvino havis du filinojn…”) por kompreni ĝian gravecon por nia literaturo. La fabeloj estas popularaj ĉe la infanoj, sed ne nur: ni nur menciu la furoron de „La mastro de l’ ringoj” libro- kaj kino-forme, kaj vi komprenos, ke la ĝenro estas ankaŭ serioza. Samtempe, originale verkitaj fabeloj en Esperanta literaturo ne tro multas, kaj tial necesas tuj saluti la novan fabelkolekton.

Sed ne ĉio tiom simplas. Ja la fabeloj ne estas tre kutimaj, eĉ se iuspeca influo de la klasikaj verkoj, kiel de Andersen, evidente senteblas. Parto de la fabeloj (se ne ĉiuj) aspektas iom strange, kaj ne ĉiam klaras, kion la aŭtoro volis diri. Tamen, post medito pri la strangaĵoj, mi faris la jenan konkludon: la ĉefa celo de la aŭtoro estis esplori la fenomenon de miraklo. Hm … Sed ja ĉiuj fabeloj uzas miraklon, kaj en tiu senco esploras ĝin, ĉu ne? Kompreneble – por instruaj, distraj, alegoriaj kaj pluraj aliaj celoj. Sed Westover faras alion: li rigardas la imagitajn situaciojn de la ekzisto de la mirakloj apud ni kaj sekvas la homajn reagojn al ili.

Tiaj estas la fabeloj Marvirinstrato, Pigopago, Fiŝhepatoleo, Meduzet’ kaj kelkaj aliaj. La esplorataj en ili demandoj estas, ekzemple, tiaj: „Ĉu ino, simila al marvirino, vere estas tio, kaj ĉu marvirinoj vere vivas apud ni?”; „Ĉu la patrino ĝojos, se la filino ricevos donacon de feino?”; „Kio pli bonas – la fidela pajloĉapelo aŭ mirakla rimedo, permesanta paŝi sur akvosurfaco?”; „Ĉu oni akceptas trankvile la ekziston de racia meduzeto apud knabino?” kaj simile. La respondoj estas diversaj kaj paradoksaj – kaj ĝuste tiuj fabeloj konsistigas la plej bonan parton de la libro. Unu fabelo – Nia bestoĝardeno – iom tro rekte provas respondi la ĉefan demandon: „Kio ĝenerale estas miraklo?” La respondo, kiun donas la aŭtoro, estas iom banala, sed prezentita elegante. Proksimas al ĝi laŭ la tasko kaj solvo El la taglibro pri la okcidenta vojaĝo.

Kelkaj aliaj fabeloj estas iom pli tradiciaj (kvankam ankaŭ ili enhavas paradoksojn) – ili traktas neantaŭvideblajn homajn dezirojn. Tio estas, ekzemple, Orfiŝeto kaj glacia monto kaj Labirintoj. Min ili impresis iom malpli – eble ĝuste pro la troa tradicieco, sed tio estas afero de la gusto.

Iom aparte staras tri noveloj-fabeloj, inspiritaj de la esperanta kulturo. Unu el ili estas stranga knaba historio, tre usoneca stile, inspirita de „enigma” amenhofa frazo pri „Tri ruĝaj knabinoj”. La afero devenas, fakte, de certa mistraduko, sed ne tio gravas ĉi-okaze: ni vidas, kiel tuja imago pri la knabinoj naskis ĉe la aŭtoro grandan knabpsikologian historion … La historio estas strangeta (jes ja, strangeco ĝenerale estas trajto de la stilo de Westover!), sed atentokapta, kaj ĝuste ĝi pruvis al mi tion, ke la aŭtoro, kvankam komencanta, ja havas estimindan verkistan talenton.

La dua esperant-tema novelo – Estimata Vi – „verdece” traktas la ĉefan temon pri mirakloj: „Ĉu esperantisto ĝojos, se ricevos donace tutan Esperanto-urbon, sed senhoman?” La solvo estas proksimume sama, kiel en la fabelo Fiŝhepatoleo. Kaj la fina novelo Antaŭparolo al la plena verkaro de Yvette Swithmoor estas sprita parodio pri la Esperanto-kulturo ĝenerale, montranta profundan konatecon de la aŭtoro kun nia literaturo, kritiko, moroj ktp. Min la gaje-galaj rikanoj de Westover pacigis kun ĉiuj ne tro gravaj mankoj de la kolekto!

Kaj jen la lasta strangaĵo de la libro, absolute nekutima (dume) en la mondo: la aŭtoro kaj la eldonejo rajtigas ĉiun homon senpage legi la libron en la reto (kie ĝi troviĝas plene), elŝuti ĝin kaj uzi laŭplaĉe! Tiaspeca donaco estas io tute nova … Malgraŭ tio, ke la homoj, kutimaj legi de l’ ekrano, ne havas stimulon aĉeti la paperan eldonon, espereble, sufiĉos en la mondo tiuj, kiuj preferas foliumi la paperajn librojn … Do, ili aĉetu – kaj la avaruloj legu senpage!

Nikolao GUDSKO

Recenzo en la revuo “Esperanto”

Afiŝita en Uncategorized je Septembro 13th, 2011 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Luiza Carol verkis recenzon pri Marvirinistrato, kiu aperis en la numero por februaro 2011, 1244(2). Koran dankon al Stano Marček kaj la revuo Esperanto por permeso reaperigi la recenzon ĉi tie.

Birdoj parodiaj kaj aliaj

“…la Parodibirdo, kiel kameleono, povas ŝanĝi sian koloron.”
“Kiel mimbirdeto, la Parodibirdo povas imiti kantojn de aliaj birdoj, kaj kiel papago, la
Parodibirdo povas eĉ imiti aliajn sonojn – akvofluon de necesejo, fajfadon de trajno aŭ
tekaldrono, eĉ homajn voĉojn. Sed malkiel mimbirdeto aŭ papago, la Parodibirdo povas
spontane krei sonojn, …”
“La Parodibirdo povas kreskigi aŭ malgrandigi iun ajn parton de sia korpo laŭplaĉe, …”
“Ĝi ne faras propran neston, sed transformiĝas por pariĝi kun aliaj birdospecioj.”

La suprajn citaĵojn mi ĉerpis el la novelo Parodibirdo, troviĝanta en la novelaro Marvirinstrato de Tim Westover. Tiu ĉarma novelaro estas plen-plena de “parodibirdoj” kaj ankaŭ “mimbirdetoj”, kiuj enŝovis siajn nestojn en rakontojn, fablojn, fabelojn kaj eĉ en recenzon pri imaga libro. Laŭ mi, unu el la plej fascinaj trajtoj de la novelaro estas la fakto, ke la aŭtoro preskaŭ ĉiam ŝajnas “laŭtlegi” siajn prozaĵojn antaŭ aŭskultantaro de diversaj aĝoj. Ekzemple, la rakonton Pigopago (en kies paĝoj troveblas nesto de sprita “mimbirdeto” el Fabeloj de la verda pigo de Louis Beaucaire) oni povus laŭtlegi en ajna familio kun ĉeestantaj infanoj 5-6-jaraj aŭ pli aĝaj. La infanojn amuzus la kortuŝa rakonto pri la infaneca pigo “aĉetanta” falintajn dentojn de iu ĉarma knabino, dum tiu ĉi opinias, ke la pigo estas “la dentofeino”. La plenkreskulojn emocius la varma nostalgio pri infanaĝo, kiu disradiiĝas el la ĝenerala etoso de tiu fabelo. Dum la infanoj kunsentus kun la pigo kaj la knabino (inkluzive de ties ĉi intereso pri alumetlibretoj), la plenkreskuloj kunsentus kun la zorgema patrino, kiu malpermesas al sia knabino ludi per alumetoj. Mi mem rakontis tiun fabelon al mia nepino (6-jara) iun vesperon antaŭ ol ŝi ekdormis. La sekvan matenon, ŝi faris komentojn pri tio, ke feinoj ne ekzistas sed rakontoj pri ili estas plej agrablaj. Mi konsentis.

En la novelo Spektaklo (prozo precipe por plenkreskuloj, en kies paĝoj nestas diskreta “parodibirdo”, primokanta kliŝajn romantismajn amrakontojn) la fina paragrafo ŝajnas konvinki nin ke temas nur pri infanrakonto:

“Per tiaj vortoj mi finis mian rakonton al la enuigita aŭskultantaro – miaj genepoj.
‘Avĉjo, vi tion rakontas tro ofte’, diris la malgranda Mateko. ‘Ne estas interese. Kaj Avinjo Greta jam diris, ke la rakonto ne plaĉas al ŝi.’
Anja aldonis, ‘Jes ja, ne plu rakontu tiun enuigan historion. Rakontu pri la elefanto kaj la zumanta balailo.’”

Tiu ĉi finaĵo pliigas la humuron de la rakonto, pensigante la plenkreskajn aŭskultantojn pri tio, ke kelkfoje plenkreskuloj agas eĉ pli infanece ol infanoj. Oni komprenas ke la rakonto priskribas veran antaŭlongan okazaĵon pri Avinjo Greta, kiam ŝi estis la fianĉino de Avo. La rememoro pri tio embarasas nun la maljunan Avinjon Greta… kaj eble ankaŭ kelkajn legantojn de la novelo, kiuj emas iluzii sin per romantismaj nerealecaj revoj. La surprizo kuŝas en tio, ke malgraŭ la “parodibirdo”, la historio pri la seniluziiĝo de Greta (antaŭ tre longe, kiam ŝi enamiĝis al fama filmaktoro, kiun ŝi neniam renkontis) iĝas vere romantisma je la fino, ĝuste pro tio ke la reala amo inter la bakisto kaj la kelnerino (t.e. Avo kaj Avinjo) ja supervivis ĝis maljunaĝo.

En la noveloj Marvirinstrato, Ruĝvela ŝipo, Tri ruĝaj knabinoj la aĝo de la roluloj estas sur la sojlo inter infaneco kaj adolesko. Ili taŭgas por legantoj (aŭ aŭskultantoj) en la aĝo de la roluloj (allogataj de la fantazia etoso kun misteroj kaj surprizoj en la rakontoj) kaj ankaŭ por plenkreskuloj (allogataj de la delikataj psikologiaj priskriboj pri la infaneca kaj adoleska imagpovo).

La rakonto Tri ruĝaj knabinoj havas moton el la biografio Zamenhof, aŭtoro de Esperanto de Marjorie Boulton. En tiun ĉi moton (kiu priskribas sonĝon de la juna Zamenhof pri tri ruĝaj knabinoj), Tim Westover enmetis neston de ege inteligenta kaj kreiva parodibirdo, kies voĉo aŭdiĝas tra la tuta rakonto. Se oni legus la rakonton sen ĝia moto, ĝi tamen ŝajnus atentokapta kaj interesa, plena de delikata fantazio. Sed kiam oni aldonas tiun moton, rilatantan al la artikolo “la” (ĉar la Zamenhofa sonĝo rilatis al la difina artikolo en Esperanto), tiam la “parodibirdo” igas nin eksplodi je ridoj tra la tuta legado. Jen kiel aspektas la humura finaĵo de la rakonto:

“La knabinoj malfermis siajn buŝojn, el kiuj devus veni flamo kaj vento. Flamo, kiu bruligas korojn. Vento, kiu skuas la mondon.
Sed ili kantis! “La la la la la, la la, la, la!” Kiam mi vekiĝis, la sono daŭre ripetiĝis.
Kiujn problemojn mia sonĝanta menso provis solvi per tiuj silaboj?”

Laŭ mi, sentiĝas en tiu rakonto iom da ironio pri la troiga fadensplitado de la zamenhofaj esploristoj. Sed temas pri malmalica, gaja “parodibirdo”.

La lasta prozaĵo, Antaŭparolo al la “Plena Verkaro de Yvette Swithmoor”, estas verŝajne la sola prozaĵo en la libro kiu ne taŭgus por infanoj. Ĝi estas imaga antaŭparolo pri imaga libro verkita de imaga aŭtorino. Tiu teksto estas plen-plena de ridindaj ŝablonoj plukitaj el recenzoj kaj antaŭparoloj, historioj pri literaturo k.s. Jen la fina paragrafo de tiu ironia kaj humura prozaĵo:

“Mi esperas, ke Yvette mortis fidela je la sentoj, kiuj plenigas la rakontojn, poemojn, leterojn, limerikojn kaj solvitajn krucenigmojn de ŝia “Plena Verkaro”. Ŝi estu
simbolo de tiuj, kiuj restas nekomprenataj de la popolo, kies nura celo estas interkompreniĝo. Esperanto bezonas tian verkiston, kiel Yvette Swithmoor ene prezentita. Ĉu fakte ŝi estis tia, estas demando por historio, ne por literaturo.

Ŝajnas al mi ke en tiu imaga antaŭparolo, nestas tuta familio de “parodibirdoj”. Oni povas trovi tie diversajn speciojn de “parodibirdoj”: lingvajn parodibirdojn, situaciajn parodibirdojn, karakterajn parodibirdojn, pensmanierajn parodibirdojn…”

Pardonu min karaj legantoj, sed tiu ĉi “recenzobirdo” komencas maltrankviliĝi sur la ekrano de mia komputilo, kaj mi suspektas, ke iu “parodibirdo” ĝuste provas proksimiĝi al ĝi. Do, mi preferas fini tiujn ĉi komentojn pri la novelaro Marvirinstrato, varmege rekomendante ĝin por viaj legado kaj pripensado.

Luiza Carol
1244 (2) februaro 2011 ESPERANTO 39

Rulkreskaĵo

Afiŝita en Uncategorized je Aŭgusto 16th, 2011 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Jen rakonto, kiun mi intencis meti en Marvirinstraton, sed lastminute elprenis por la antologio Vizaĝoj. Mi esperas, ke vi ĝuos ĝin — ĝi estas mia plej ŝatata el la Marvirinstrataĵoj.

De tempo al tempo, en solecaj aŭ dezertaj lokoj, oni renkontas rulkreskaĵojn. La avidaj kaj manĝemaj ventoj arigas diversajn materialojn – foliojn, branĉetojn, sekajn arbustojn, foje paperpecojn kaj homajn rubaĵojn – kaj interplektas ilin kaprice, por krei pilkojn. Kaj la pilkojn la vento ekpuŝas. Dum la ruliĝado ili daŭre kreskas.

Fojfoje la rulkreskaĵoj ekparolas kun mi dum ili ruliĝas preter mia domo.

“Saluton, masonisto!” ili diras. Mi ne scias, kial. Mi estas bienisto. Mi bredas ŝafojn, flegas grenojn kaj vendas lanon kaj viandon. Almenaŭ antaŭ la granda sekeco.

“Kial vi salutas min kiel masoniston?”

“Ĉiu homo estas masonisto. Ili konstruas murojn! Ni ne havas murojn. Ni nur ruliĝas.”

Miaj edzino kaj filino malamas la rulkreskaĵojn. “Naŭzaj, malbonodoraj, malpuraj estaĵoj”, plendas mia edzino. “Stultaj kaj timigaj stranguloj”, diras mia filino. Mia filo tamen amas ludi “Rulkreskaĵon” kun siaj amikoj. Ili premas la genuojn al la brusto kaj ruliĝas kapo-post-piedojn de sur la monteto malantaŭ la muelejo. Tiu monteto estas la unusola ĉe ni. Ĝi estas artefarita el postrestaĵoj. En nia plata loko mankas deklivoj. Se ne blovus la vento, la rulkreskaĵoj ne moviĝus.

Rulkreskaĵoj iam venis amase antaŭ ŝtormoj. Sur la horizonto mi vidis nigrajn nubojn, kaj kiel heroldoj preterruliĝis kriĉantaj rulkreskaĵoj. “Pluvas, pluvas!” ili diris per timoplenaj voĉoj: akvo faras el rulkreskaĵo kotoflakon. Ili ridis kaj interkoliziis kiel bilardgloboj. Ŝajnis al miaj oreloj kaj okuloj, ke ili ludis malgraŭ sia timo. Tamen mi ne povis longe rigardi ilin, ĉar la ŝtormaj ventegoj forpelis ilin, timigis la ŝafojn, skuis la grenojn kaj maltrankviligis la edzinon.

Estas tamen ridinde paroli pri ŝtormoj, ĉar miaj gefiloj jam forgesis, kio estas pluvo. Dum jaroj ne pluvis, ne pluvas, ne pluvos. Tero fariĝas sablo, kaj arbustoj fariĝas ostoj. Akvon por la kreskaĵoj ni ĉerpas el la lageto, poste el la puto, poste el la foraj fontoj, de kie oni prenas akvon nur per ŝvito.

Ni suferas, sed la rulkreskaĵoj ŝajnas esti kontentaj.

La ventoj blovas seke el la nordo, kiu etendiĝas al vastaj dezertoj. Kaj de tie ankaŭ venas multaj rulkreskaĵoj, celantaj la foran marbordon. La rulkreskaĵoj klaĉas pri la vetero. “La suno laciĝos morgaŭ kaj permesos la sudajn ventojn reveni. La ventoj ne ĉiam blovas unudirekten. Morgaŭ estos alie. Miaj ostoj prognozas pluvon!” La nuraj ostoj en rulkreskaĵo estas fragmentoj de la rataj.

“Kion vi faros, kiam vi atingos la marbordon?” mi diras.

“Ni atendos ŝanĝon en la vento! Ĝis revido!” Sed plej verŝajne la rulkreskaĵoj falas de sur klifo kaj dissolviĝas en la maron. Aŭ ĉu la maraj ventoj repuŝas ilin de la bordo? Ĉu la rulkreskaĵoj ekloĝas en havenaj urboj, sklavoj de du kontraŭaj ventoj? Tio ne plaĉus al ili. Rulkreskaĵo devas ruliĝi.

Dum la unuaj monatoj de la sekeco oni ne multe atentis la klaĉojn de la rulkreskaĵoj. Sed la vetero intertempe ne ŝanĝiĝas. La konstantaj ventoj de la nordo daŭre alportas rulkreskaĵojn, kiuj diradas la samajn klaĉojn: “Suno laciĝos morgaŭ, ne ĉiam blovas, miaj ostoj!”

Mi petas ilin silenti. Ĉu ili ne tediĝas de la samaj ŝercoj?

“Por ni ili estas novaj”, diras la rulkreskaĵoj. Jam generacioj de rulkreskaĵoj malaperas en la maron, kaj mi ne povas kulpigi la novajn pro iliaj nescioj. Nur por miaj oreloj la ŝercoj estas konataj. Nur por miaj okuloj la rulkreskaĵoj estas samaj.

“Kial vi alparolas tiujn aĉaĵojn?” diras mia edzino, kiu ŝvitas super forno por mia vespermanĝo.

“Ĉar vi ĉiam laboras”, mi diras. Sed evidente tio ne estas la ĝusta respondo, ĉar la vespermanĝo estas nigra kaj seka, kiel niaj kampoj. Mi sidas malantaŭ la pajlejo, kie la ventoj pli malforte blovas, kaj dividas miajn zorgojn kun la rulkreskaĵoj.

“Kial vi ne ruliĝas?” ili demandas.

“Mi ne povas esti blovata, kiel vi.”

“Ĉio estas blovata, eĉ grandaj arboj. La grandaj arboj multe ŝanceliĝas en la vento. Sed ili nenien iras. Ili detruiĝas en ŝtormoj. Ili mortas pro siaj radikoj. Vi estas kiel granda arbo. Vi havas radikojn.”

“De kie vi, vizitantoj el la dezerto, scias pri grandaj arboj?”

“Ni ne naskiĝis kiel rulkreskaĵoj, nek kiel folioj, branĉetoj, mortaj arbustoj, aŭ paperpecoj. Denaske ni scias pri grandaj arboj.” Jam ili malaperas pro nova blovo, sed la vento estas malfreŝa, akra, kaj kotoplena.

La vento dum jaroj faras nekredeblan laboron. Ĝi portas dezerton je cent mejloj kaj metas ĝin sur mian bienon. Miaj ŝafoj ŝvitas, kaj miaj grenoj velkas. Eĉ pli terure, mia filo lernas ludi la buŝharmonikon.

“Ĝi estas bona instrumento por trajnvojaĝo”, li diras. Li foriras al la sudo per sabata vagonaro.

Post tiam, mi multe pensas pri ŝanĝo, pri radikoj, pri foriro. La rulkreskaĵoj memorigas, ke la vento ne ĉiam blovas unudirekten. Ĉu tio ne signifas, ke mi havu esperon por venonta ŝanĝo? Kiam la vento ŝanĝiĝos, mia bieno ekfloros, kaj nia magra ekzisto fariĝos superplena. Sed foriri signifas forlasi.

Mia edzino donas al mi sitelon plenan je pajleroj kaj stoploj por ĵeti sur la monteton malantaŭ la muelejo. Iam mia filo ludis ĉi tie. Sed li estis pelita al la sudo per la sekaj ventoj. Mi dissemas la enhavon de la sitelo en la venton, kirla mano ekkaptas ĉion, premas kaj tordas, kaj – jen! Eta rulkreskaĵo ekridetas.

“Saluton, masonisto!” ĝi pepas.

“Saluton, iama arbo!” mi respondas. “Ĉu vi volas vidi mian bienon?”

“Volonte, masonisto!”

La ventoj ne konvenas por ĉiĉeronado, do mi prenas la rulkreskaĵon en la manojn kaj leĝere portas ĝin de loko al loko.

“Jen la ŝafejo”, mi diras. La ŝafoj suspiras. Kelkaj lekas malplenan akvujon per nigraj langoj. Mankas ŝafidoj, sed unu el la pli junaj snufas ĉe mia flanko. Ĝi malfermas la buŝon kvazaŭ por engluti la rulkreskaĵon, sed mi batas la ŝafon sur la kapon, kaj ĝi retiriĝas.

Ni iras al la muelejo, kies ŝtonajn radojn la senĉesaj ventoj senĉese rulas. Se mi havus grenon aŭ maizon, mi povus vendi amason da faruno. Sed anstataŭe mi faras nur sablerojn el la ŝtonaj radoj. Eĉ pri tio la rulkreskaĵo impresiĝas. “Longan tempon vi bezonos por fari plaĝon! Milmil vojaĝojn al la maro! Milmil vivoj de rulkreskaĵo.” Ni vizitas la monteton malantaŭ la muelejo, kie mia filo iam emis mem ruliĝi. “Bele! bele!” diras la rulkreskaĵo. “Ĉu iam ankaŭ vi ludis?”

Mi portas ĝin al la puto, kiu estas nur granda seka truo. Per ŝnuro kaj sitelo mi ĉerpas kelkajn gutojn el la nigra profundo. La rulkreskaĵo restas silenta dum mi trinkas.

Finfine mi demandas ĝin: “Kien vi volas iri?” Mi scias, ke la demando estas stulta, ĉar rulkreskaĵo ne elektas, kien iri. La vento elektas.

“Nenien, masonisto!” ĝi diras.

“Ĉu vi nenien volas iri?”

“Mi tute ne volas iri. Mi volas resti kun vi, masonisto.”

“Kial?”

“Ĉar rulkreskaĵoj ĉiam ruliĝas, sed ankaŭ rulkreskaĵoj ĉiam ŝanĝiĝas. Neniam sama loko, neniam sama vivo. Se oni ĉiam ruliĝas ade, oni fakte restas en la sama loko.” La rulkreskaĵo parolas tre saĝe, kvankam antaŭ dek kvin minutoj ĝi estis nur pajleroj kaj stoploj. “Kaj vi, masonisto?” ĝi demandas.

“Mi volas resti ĉi tie, ĉar mi kredas, ke sekeco ne daŭros ĉiam. Iam ni havos pluvon, kaj tiam mia bieno denove ekfloros.

“Vi obstine kredas je la ŝanĝo. Amuze! Kaj via familio?”

“La filo jam foriris per trajno. Miaj edzino kaj filino ankaŭ estas pretaj foriri.” Subite ne plaĉas al mi tia parolado kun kreskaĵo. Tial mi demandas: “Ĉu vi scipovas ludi buŝharmonikon?”

“Rulkreskaĵo estas frato de buŝharmoniko kaj bekfluto. Ni ĉiuj estas sklavoj de la vento!” Ĝi tremas pro seka blovo el la nordo, kaj mi aŭdas melodian susuron.

“Ĉu ĉiuj rulkreskaĵoj havas tiajn talentojn?”

“Tute ne. Estas surprizo eĉ por mi.”

Mi portas la rulkreskaĵon en la domon, por ke miaj edzino kaj filino povu ĝui la muzikon. Sed la edzino grimacas, kaj la filino ekploras.

“Kial vi enportas tiun ĉi aĉaĵon?” ŝi diras. “Mi ĵus purigis la plankon kaj forbalais la koton el la domo. Dio scias, ke ne mankas al ni koto.”

“Paĉjo, mi volas pianon!” diras la filino.

“Sed ĉu vi ne aŭdas la muzikon?” mi diras.

“Mi aŭdas trajnfajfadon”, diras la edzino.

“Mi aŭdas kantojn de marvirinoj”, diras la filino.

Kaj ankaŭ ili foriras al la sudo per sabata vagonaro. La ŝafoj anhelas. La grenoj eksplodas, kvazaŭ rostitaj en forno. Miaj kampoj etendiĝas senlime, senĉese, senfrukte.

“Rulkreskaĵo, kion fari?” mi demandas la etulon, kiu restas kun mi. Ĝi evidente dormas, sed ĝiaj fratoj vigle kuras tra miaj kampoj, laŭ siaj vojoj.

“Saluton, masonisto!” ili diradas. “Vento venas, ostoj tremas!” ili diradas. Kaj kvankam iliaj vortoj ne plu estas ĝenaj, ne plu estas esperigaj, mi feliĉas aŭdi ilin, ĉar voĉoj mankas al mi.

“Saluton, rulkreskaĵoj! Ĉu vi volas resti por vespermanĝo kun mi kaj mia amiketo, via samsortano?”

“Mankas tempo! Ni devas kuri. Krome, kion scias masonisto pri kuirarto?” ili diradas.

Pro tio, ke miaj nuraj gastoj ne volas resti, mi devas elpensi nerifuzeblan inviton. Ĉar ili nomadas min “masonisto”, la rimedo estas aparte taŭga. Mi elprenas ŝtonojn el miaj kampoj kaj arigas ilin en longa linio je la suda rando de mia bieno. La ŝafbredejo ne plu havas utilon, do mi malkonstruas ĝin kaj aldonas la lignajn tabulojn kaj ŝindojn al la ŝtonoj. Mi elprenas la litojn, lampojn kaj bretojn el mia dormo – ĉion, krom la manĝotablo kaj seĝoj – kaj la muro estas preta.

“Kion vi faras, masonisto?” demandas mia eta amiko.

“Mi invitas malĝentilajn gastojn”, mi diras. “Ili baldaŭ alvenos. Ĉu vi volas helpi min pretigi la vespermanĝon?”

“Volonte!” Ni ŝvitas super forno por nia vespermanĝo. Por la rulkreskaĵoj, koto en bovloj. Por mi, supo.

Kaj kiam mi eliras por bonvenigi la gastojn, mi vidas, ke mia invito estas tre sukcesa. Multe pli sukcesa, ol mi atendis. Centoj da rulkreskaĵoj premas sin kontraŭ la muro kaj kriĉadas tiom laŭte, ke mi ne povas kompreni. Unu mi kaptas per forkego. “Kial vi nun amase akceptas mian inviton? Ĉu vi kredas, ke estas spaco ĉe la tablo por ĉiuj? Kio okazas?”

“Ventego, ŝtormego!” tiu diras.

“Pluvas, pluvas!” reeĥas la aliaj per timoplenaj voĉoj.

Mi vidas la nigrajn nubojn sur la horizonto, kiuj similas al frua nokto. La vento kreas novajn rulkreskaĵojn el la ruboj de mia bieno. La tondro hurlas kaj promesas. Kaj mi sentas tremeton en la grundo – estas la semoj, kiuj pretas por fekundiĝo.

“Masonisto, savu nin!” kriadas la rulkreskaĵoj. Jam komencas fali la unuaj gutoj; la norda ĉielo estas uragano, tempesto, maro.

Mi iras al la muro kaj surgrimpas ĝin. Mi ne estas lerta masonisto, kaj mia muro estas malfortika. Per unu botofrapo, mi povas detrui grandan parton kaj fari pordon por la rulkreskaĵoj. Sed rulkreskaĵoj ne ĉiam povas ruliĝi, sed almenaŭ nur unu devas pluiri. Mi ĵetas mian amikon, la rulkreskaĵeton, trans la muron, kie kaptas lin la fortaj antaŭŝtormaj ventoj por la longa vojaĝo al la maro.

Akvo gutas de miaj brovoj, kaj la grundo resaltas kaj siblas pro soifego. Koto diskuras sub miaj botoj; la muro komencas degeli. La kriĉado de la rulkreskaĵoj silentiĝas kiam frapas ilin la malvarma pluvo. Akvo faras el rulkreskaĵo riĉan, fekundan kotoflakon, plenan je semoj kaj trezoroj. Ekestas nova kampo, freŝe semita kaj plugita, kaj radikoj strebas al novaj hejmoj.

Unu post alia la klaĉoj kaj krioj de la rulkreskaĵoj transformiĝas al kvieta promeso de pluvo. Finfine, tra la plaŭdado, mi aŭdas nur unu voĉon:

“Ĝis revido, bienisto!” krias mia amiko, la rulkreskaĵeto, ruliĝante suden, suden.

Recenzo en “La Gazeto”

Afiŝita en Recenzoj je Aŭgusto 10th, 2010 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Tiu ĉi recenzo, verkita de MAO Zifu, aperis aprile en “La Gazeto.” Ni represas la recenzon sube kun afabla permeso de la verkinto.

Kiam mi ricevis kaj ekfoliumis tiun ĉi libron, min surprizis la deklaro ĉe la komenco ke la libro senpage elŝuteblas en interreto. Ni ĉiam esperas ke PIV kaj nacilingvaj-esperantaj vortaroj estos publikigitaj en elektronikaj versioj ĉar la elektronikaj estas pli oportunaj ol la paperaj ĉe konsultado, serĉado kaj studado. Kaj ni jam vidas ke multe da libroj pri programado de komputiko aperadas serie sinsekve en du versioj la papera kaj elektronika - kompreneble ne senpage elŝutebla se oni ne aĉetas la paperan. Neatendite la novelaro Marvirinstrato en Esperanto estas senkondiĉe elŝutebla. Revolucio? Sed tiel fari ne plie malprofigus la eldoniston? Ĉu necesus aperigi ĝin en papera versio, nun ke oni povas legi ĝin en komputilo? Diskuteblas tiaj aferoj. Iuj diras ke multaj preferas legi la paperan. Efektive mi mem ŝatas legi novelaron sur la papero ĉar legi longatempe en komputilo damaĝas la okulojn. Tamen, nun kiom da eldonistoj volus tiel prodige fari? Kiel ajn, senpage elŝutigi literaturaĵojn estas delikata afero.

Krome, kiam mi vizitis la ttt-ejon por elŝuti ĝin, mi trovis ke antaŭ ĉio oni povas legi la recenzon pri la libro. En la artikolo okultrafa estas la frazo: “La libro enhavas 18 novelojn, plejparton el ili oni nomu fabeloj.” Kiel mezaĝulo mi tute ne volas legi fabelojn, kvankam la recenzisto emfazis: “Ili ne similas kutimajn fabelojn, estas misteraj, eble mistikaj, strangaj…” Kiaj ajn, fabeloj estas ĉefe por infanoj. Sed, por plenumi tiun ĉi recenzan taskon, mi tralegis la libron. Kial mi verkas recenzon pri la sama libro, nun jam ke troviĝas la recenzo? Diablo scias.

Ne mensogis la recenzisto ĉar vere ĝi plejparte aspektas fabeleca - ekzemple birdoj, aparatoj ktp. havas spiriton kaj kapablas pensi kaj paroli. Nu, marvirino kiel tiu en la fabelo de Andersen havas rilatojn kun homoj, feinoj, fantomoj, meduzo homigita…vivas kune kun homoj… tiaj rakontoj sendube estas fabele karakterhavaj. Kompreneble, ĉi tie la fabeloj ne similas la tradiciajn. En iuj “mi” troviĝas en la procesoj de la okazintaĵoj. Do, se oni nomas ilin fabeloj, temas pri fabeleskoj modernaj, kvankam elimagaj tamen baziĝantaj sur la reala vivo. Jes, eskoj ĉar iuj pecoj estas forme fabelaj sed enhave ne havas signifojn edifi infanojn, nome, tiaj estas nur strangaĵoj. Ĉi tie ne necesas listi la detalajn titolojn. Ni lasu legontojn mem juĝi. Emfazinde ke nunaj verkistoj ne havas la devon eduki. Verkoj por distrado estas ĉiam indaj kaj bonvenaj.

Ĉu la libro taŭgus nur al infanoj? Dilema demando. En ĝi troveblas alispecaj artikoloj. Nu, satiraĵoj kelkaj pri vara deklamo, homa ago kaj la esperantaj movado kaj literaturkritiko. La satiro kun humuro de Tim Westover estis profunde impresa. Ni ne povas simple difini la libron fabelaro por infanoj, nek novelaro por plenkreskuloj. Prozaro do? Ŝajne pli trafe. Tamen, ĉe Belartaj Konkursoj de UEA, prozo estas novelo. Pli sekure, ni nur povas diri ke tiu ĉi libro estas nepoezia.

Aparte pri la esperanta literaturkritiko, tre pensiga estas la eseo Antaŭparolo al la Plena Verkaro de Yvette Swithmoor. Antaŭ ĉio mi konsentas liajn opiniojn, kaj plie mi volas diskuti priajn fenomenojn ĉi tie, kvankam tio eble deklinos min de la temo. Unue, kiel la aŭtoro aludis, recenzistoj, fakte plejparte nur recenzantoj kiel mi, ŝatas unuvoĉe laŭdi aŭtorojn kaj iliajn librojn. Trafe! Ankaŭ mi tion faris, faras kaj faros en verŝajne longa tempo. Laŭdojn amas ricevi eldonistoj kaj aŭtoroj. Jes, recenzantoj devas juste taksi la librojn respondecante al la legontoj - la publiko. Tamen, bedaŭrinde ke nun en esperantujo la publiko konsistas ĉefe el eldonistoj, verkistoj, nome, la nombro de produktantoj superas tiun de konsumantoj. Al ĉiuj eldonistoj ĉiam mankas ne manuskriptoj sed aĉetantoj. Tial, ni laŭdadas ilin efektive por kuraĝigi la publikon, la legantojn mem. Due, Tim rimarkigis ke recenzantoj kutimas nur delire diskuti pri supraĵoj. Ni konfesas ke nia tasko estas provlegi kaj prezenti librojn serĉante erarojn tajpan kaj gramatikan kaj celante konigi la enhavon por varbi pli da aĉetantoj - simpatie, kompate kaj senpage. Jes, ni timas ke la legontoj ne kapablas kompreni la mistajpitajn vortojn kaj la temon de la legaĵo. Ruboj estas recenzitaj kiel valoraĵoj ĉar en ilin eldonistoj ĵetis monon. Tiel fari estas peko de ni recenzantoj. Ni recenzantoj devas atentigi kaj analizi kiel kaj kial verkis la aŭtoro sed ne nur konigi kion li aŭ ŝi priverkis. Fakte, prisatirante nin Tim donis al ni bonan ekzemplon kiel analizi poemon en jenaj paragrafoj:

La poemo “Balado de Vaganta Esperantisto” (p. 1082) certe neestas simpla fabelo. En ĝi oni trovas la plej emocian prezenton de vojaĝado en la tuta Esperanto-literaturo. La poemo estas eĉ pli interesa pro la antaŭe menciita fakto, ke Yvette neniam ĉeestis Esperantan kongreson, konferencon, aŭ klubvesperon. Mi citu:
Rajdante en kupe’
Laŭlonge de landlim’
Kun pensoj tiel grizaj, kiel ĉiel’,
Mi sonĝas pri Ĵanin’ –
Ĉu ŝi sopiras min?
Mi ŝatus dormi laŭ la reloj ĝis la mar’.
Se morgaŭ en Pariz’
Malaperus la valiz’
Mi povus petveturi tuj al haven’.
Sed post ĉiu ruloklak’
Kaj ĉiu hortiktak’
Mi pluiros orienten de Eden’.
La poemo levas pli da demandoj, ol ĝi solvas. Kial la vojaĝanto daŭre vojaĝas, se estas tiom malagrable? La vojaĝanto estas kvazaŭ katenita al la vojaĝo – malapero de la valizo estus la nura eliro. Eble la hejmo ne estas pli bona – ankaŭ tie homoj ne komprenas. La vojaĝanto foriras por trovi la internacian amikecon kaj la belan paradizon promesitajn de esperantistaj fabelistoj. Evidente la vojaĝanto trovas, ke tio estas mensogo aŭ almenaŭ troigo. Se eĉ pontolingvo, kies plej ofte laŭdata celo estas interkompreniĝo, ne povas transponti homajn korojn, tiam Esperanto fariĝas por la vojaĝanto fonto de malespero. Valizo estas simbolo de tiuj trompitaj esperoj – fordoninte ĝin al aliaj, kiuj ankaŭ revas, la vojaĝanto estas libera iri hejmen aŭ eĉ plene malaperi. (p.205 -206)

Pardonon ke mi citis tro multe (danke al la elektronika versio mi rekte kopiis la parton ĉi tien nebezonante tajpi, alie mi ne volus citi tiom). Mi laŭdas tian recenzon. Tia recenzo mankas al esperantujo. Tio ne estas ironia diro.

Kaj mi iam faris en antaŭparolo al iu poemaro esperantigita de amiko. Mi teknike analizis du poemojn en la antaŭparolo kaj elmontris la signifojn, sed kiam la amiko ĝin nacilingvigis por la originalaj poetoj, ili diris ke mi tute ne taksis la poemaron kaj ili do rifuzis la antaŭparolon. Mia provo fiaskis. Danke al tio mi konsciis ke ne nur esperantistoj ŝatas vakajn kaj vantajn laŭdojn;pri la detala analizo de la metodo kaj la profunda esploro de la signifoj sed ne nur sencoj neesperantistoj ankaŭ ne interesiĝas. Sekve de tio, la satiro de Tim validas ankaŭ por neesperantistoj.

Resume, tiu ĉi libro estas malfacile traktebla. Mi ne scias por kiuj Tim verkis ĝin. Por infanoj, plenkreskuloj, por esperantistoj aŭ neesperantistoj? Verŝajne por ĉiuj.
En tiu ĉi libro ni, almenaŭ mi, legis ion eksterfabelan. Ne mankas rikolto.

MAO Zifu

Raporto pri Vendoj, Elŝutoj, kaj Reklamoj

Afiŝita en Uncategorized je Novembro 19th, 2009 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Koran dankon al ĉiuj, kiuj vizitis tiun ĉi retejon, elŝutis aŭ aĉetis la librojn, kaj plusendis informon pri ĝi al siaj geamikoj. Per viaj laboroj la libro iom post iom disvastiĝas. Sube mi raportos iomete pri la progreso de la libro. Tiuj, kiuj interesiĝas pri la Esperanta libromerkato, eble trovos interesaj la ĝisnunajn rezultojn. La libro surmerkatiĝis en aprilo 2009, do la ĉi-subaj rezultoj reprezentas preskaŭ unu jaron.

Vendoj kaj Elŝutoj

Ĝis 2010-02-10:
Vendoj: 167 ekzempleroj (26 per Amazon.com; la ceteraj per Movadaj libroservoj)
Elŝutoj: 1,735 “ekzempleroj” (1,243 en la formato PDF, la ceteraj en formatoj RTF, HTML, kaj PRC)

La elektronika libro estas havebla aliloke en la reto (ekz. ĉe Ipernity, Scribd, ks), sed pri tiuj elŝutoj mi ne havas statistikojn. Mi imagas, ke tiuj retejoj nur malgrande kreskigas la statistikojn. Nesciate estas, kiom da homoj sendas kopion de la elektronika libro al konatulo. Same tiun ciferon, tamen, mi taksas plejverŝajne malgranda.

Reklamado

La disvastigon de la libro tre helpis anoncoj kaj reklamoj ĉe Lernu. Aperis tie anonco en la mezo de junio, kaj ĝuste tiam venis la plej granda kvanto de vizitantoj. En unu tago la libro estis elŝutita 93-foje. La anonco verŝajne estis akceptita nurpro tio, ke la libro estas havebla senpage, kaj tiu ankoraŭ estas novaĵo. Pli poste, dum la tuta monato de oktobro, mi pagis por bildreklamo ce Lernu. Pro tiu venis 4 - 10 elŝutoj tage.

La retlisto Eventoj en junio dissendis anoncon pri la libro — denove, pro la novtipa eldona laboro. La ideo ne estas tiom nova — PMEG de Bertilo Wennergren de multaj jaroj estis haveblaj en la reto senpage; Projekto Gutenberg kaj la eldonejo Inko disponis senpagajn librojn; ankaŭ La Ondo de Esperanto / Sezonoj eksperimentis; la retejo de Don Harlow estas granda fonto de senpaga Esperanta literaturo en la reto.

Reklamoj por mia libro aliloke ne estis tiom efikaj, aŭ almenaŭ ne tiom mezureblaj, kiel reklamoj ĉe Lernu. Reklamoj ĉe la retejo Facebook alportis multajn vizitantojn sed nur kelkajn elŝutantojn kaj aĉetantojn. Reklamoj sur la dorsa kovrilo de Beletra Almanako ne alportis mezureblan rezulton. Mi tamen feliĉas, ke mi povis iomete subteni tiun altvaloran periodaĵon.

Recenzoj

Recenzoj pri la libro aperis en La Ondo de Esperanto, La Brita Esperantisto, Usona Esperantisto, kaj La Espero. Baldaŭ aperos recenzoj en Esperanto (UEA) kaj Heroldo de Esperanto.

Ĉu page aŭ senpage?

Ĉu la libro estas pli sukcesa pro la decido oferti ĝin senpage? Plejverŝajne mi vendus kelkajn pliajn ekzemplerojn, se mi ne havebligus la libron senpage. Sed kelkaj aldonaj vendoj ne egalas al sukceso. Libro estas sukcesa se ĝi aliras legantojn, disvastigas ideojn, gojigas kaj pensigas kaj distras laŭeble. Tiajn celojn mi multe pli sukcese plenumis, disvastigante la libron elektronike kaj paperforme.

Kiel eldonisto, mi ne estas brile sukcesa. Ĝis nun la libro estas monperda (je kelkcent dolaroj). Kiel aŭtoro, tamen, mi estas tre kontenta. Mi ricevis kuraĝigajn mesaĝojn kaj bonajn recenzojn de homoj ĉirkaŭ la mondo, kiuj inspiras min daŭre verki. Koran dankon al ĉiuj, kiuj legis, korespondis, elŝutis, kaj plusendis!

Recenzo en “La Brita Esperantisto”

Afiŝita en Uncategorized je Oktobro 1st, 2009 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Paul Gubbins verkis recenzon pri Marvirinstrato por la aŭtuna numero de La Brita Esperantisto. Koran dankon al d-ro Gubbins por permeso reaperigi la recenzon ĉi tie.

Pri Doppelviv’ kaj universoj paralelaj

Komence mi konfesu: apenaŭ eblas al mi objektive recenzi ĉi tiun novelaron. Mi konas la aŭtoron, alte estimas lin kiel amikon, klerulon kaj esperantiston, kaj iomete konsilis dum la preparado de la libro (ja mia nomo aperas fine de la libro inter dankatoj). Tamen (kaj mi pardonas al recenzemaj legantoj de La Brita Esperantisto) liberiĝi de mia ekzemplero de Marvirinstrato, por ke alia recenzu, senigus min de unu el la plej originalaj, plej freŝaj Esperanto-prozaĵoj, kiujn mi lastatempe legis.

Do en la 18 noveloj, longaj inter du ĝis 40 paĝoj, la aŭtoro gvidas nin tra sia hela, bunta imago, prezentante i.a. meduzeton, kiu sukcesas ĉe homa lernejo, kantantan arbon, malsanan toastilon, pigon, kiu marĉandas kun knabino, bestoĝardenon kun fenikso kaj marvirineto, lunulinon, kaj zamenhofe tri ruĝajn knabinojn.

Ja fantazio – sed fantazio firme radikiĝinta en reala, rekonebla mondo. Kiel la germana aŭtoro E.T.A.Hoffmann, al kiu – ekzemple – ordinara pordofrapilo povas fariĝi vizaĝo de malbela sorĉistino, Westover, posteulo de pli fruaj romantikistoj, diras al siaj legantoj: Aŭskultu. Paralelas al nia nuna, ĉiutaga, foje mizera, foje rutina ekzisto, aliaj universoj, en kiuj ŝajne senvivaj objektoj tamen vivas, en kiuj la specioj, ŝajne neinterkomunikivaj, tamen komunikiĝas, tamen komprenas unu la alian. Nur aŭskultu. Ankaŭ vi aŭdos la sonojn de aliaj sferoj.

La noveloj do situas kruciĝe inter jen ordinara, videbla kaj jen fantazia, feina mondoj. La leganto lernas facile, flue transiri de unu mondo al la alia: ja la du mondoj kunmiksiĝas, kiel la ingrediencoj – notinde Faraona Faruno, kiu reaperas en la novelaro – en la mirinda kuko de la sabla maro, kuko de l’ ploranta ter’ (en samtitola novelo).

Maro, maristoj, ŝipoj; birdoj; infanoj kaj gepatroj: jen konstantaj temoj en la novelaro. Novelaro, cetere, verkita en fidinda, eleganta Esperanto – kaj foje tiel image riĉa kiel la enhavo de la noveloj mem. Frapas nomoj: la pigo Pepoplum’ nombras inter sia konataro Bekoblek’, Nuksonuk’, Ombroov’, Knarokor’, Korvokul’, Nebulonaz’ kaj Saltosag’. Serpentoj en bestoĝardeno nomiĝas Vola kaj Vela; tamen mia plej ŝatata estas kompatinda s-ro Doppelviv’, kiu devas konstati, ke diversaj iloj en lia kuirejo enamiĝas.

Doppelviv’: do duobla vivo. En unu nomo kuŝas la kerno de tiu ĉi ĉarme amuza, elvokive riĉa novelaro – cetere la unua tia kolekto el la plumo de Tim Westover, kiu en 2007 gajnis la unuan premion en la prozo-branĉo de la Belartaj Konkursoj de UEA. Espereble tiu ĉi kolekto ne estos la lasta.

Do ne superece lasu la novelaron sur la bretaro, dirante, ke fantaziaĵoj, feinaĵoj, vin ne allogas. Ĉu vere vi scias, kion pensas la pigo, kiu staras sur via tegmento; ĉu vere vi scias, kio okazas nun en via kuirejo, kiam vi sidas en via salono, legante ĉi tiun recenzon? Ĉu vere?

Recenzo en La Espero

Afiŝita en Uncategorized je Septembro 21st, 2009 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Recenzo de Sten Johansson pri Marvirinstrato aperis en la sveda revuo La Espero. Nun ĝi estas legebla ĉe la retejo de Sten Johannson. (Cetere tre informoriĉa retejo, kie mi multfoje perdiĝis dum horoj!)

Recenzo en “Usona Esperantisto”

Afiŝita en Uncategorized je Septembro 12th, 2009 de Tim Westover – Lasu la unuan komenton

Brandon Sowers verkis recenzon pri Marvirinstrato por la nova numero de Usona Esperantisto, la bulteno de Esperanto-USA. Koran dankon al s-ro Sowers por permeso reaperigi la recenzon ĉi tie.

Ne ofte estas eldonataj libroj tiom altkvalitaj, kiom Marvirinstrato, en kiu ajn lingvo; mi tre feliĉas pro tio, ke Tim Westover verkis ĝin en Esperanto, donante al mi ne nur la plezuron legi ĝin sed ankaŭ la ĝuan sperton recenzi ĝin.

Trajto kiu tre plaĉas al mi estas tio, ke la libro ne havas la kutiman aspekton de novelaro, kies enhavoj estas tute hazardaj kaj neligitaj. Dum mi legis, mi sentis ke la rakontoj okazis en bela, vivanta mondo kreita de le aŭtora menso—aŭ pli precize, en du mondoj.

Marvirinstrato enhavas dek ok rakontojn, reklamojn, kaj fabelojn. La unuaj dek kvin ŝajnas al mi—studanto pri hispanlingva literaturo—similaj al la fama ĝenro “Magia Realismo”. Multaj okazas en stranga(j) urbo(j), kaj eksterordinaruloj ĉefrolas en preskaŭ ĉiuj. Fininte la dekkvinan novelon, mi sentis kvazaŭ mi ĵus legis aron de artefaritaĵoj kiu magie aŭ sciencfikcie venis el paralela mondo kie ekzistas mirakloj—kaj kie almenaŭ unu mondoparto parolas Esperanton. Kvankam la aŭtoro mencias nenion—vere, li eĉ ne mencias ĉu oni parolas Esperanton—li ludas kun la legantaro kaj lasas ke oni supozu. Mi ŝatus legi la opinojn de aliaj legantoj.

Ankaŭ la lastaj tri noveloj ŝajnas formi integran tuton; ili estas pli realismaj, ne temas pri magiaj eventoj nek urboj kie oni (ŝajne) parolas nian lingvon. La unua temas pri sperto de fremdulo, verŝajne Esperantisto, en la suda regiono de Usono. Same kiel la aŭtoro, mi loĝis en tiu regiono dum jaroj kvankam mi ne estas sudulo, kaj mi povas ĵuri, ke li bone kaptis kiom rava kaj neordinara ĝi vere estas.

La finaj noveloj pritraktas nian karan Esperanto-movadon, ne tre pie tamen des pli amuze. Unu temas pri la heredaĵo de riĉa sentaŭgulo kiu mortas tuj post fasciniĝi pri samideanino; la alia, pri disputoj kiuj leviĝas post malkovro de verkaro de nekonata Esperantisto.

Ĉi tiu imagoplena libro meritas lokon en la libraro de ĉiu legema usona esperantisto. Laŭ mia vidpunkto, ĝi estas bona ne nur kompare kun la klasikaĵoj de la Esperanto-literaturo; se ĝi estus verkita en nacia lingvo, multaj kritikistoj taksus ĝin vere elstara. Aĉetu ĝin nun kaj, post jaroj, vi povos montri al novbakitaj esperantistoj (kiuj sendube devos legi ĝin dum NASK) ke vi aĉetis dum ĝi estis ankoraŭ varma de la unua presado.

It isn’t often that a book of such high-quality as Marvirinstrato is produced in any language; I am very happy that Tim Westover wrote it in Esperanto, giving me not only the pleasure of reading it, but also the enjoyable experience of reviewing it.

One quality which I enjoyed was that the book did not seem like just another collection of short stories, with completely random and disconnected contents. While I was reading, I felt that the stories were taking place in a beautiful, vibrant world created by the mind of the author – or rather, in two worlds.

Marvirinstrato has eighteen stories, advertisements, and fables. The first fifteen seemed to me – a student of Spanish-language literature – similar to the famous genre of “Magical Realism”. Many occurred in a strange city (or cities), and extraordinary characters were central in almost all of them. The author does not mention anything explicitly, however when I finished the fifteenth piece, I felt as though I had just read a collection of artifacts that by means of magic or science-fiction had stepped past the bounds between universes, and arrived in the home of the author after coming from a parallel world where miracles occur, and at least one part of the planet speaks Esperanto. Although the author mentions nothing – not even whether the characters are in fact speaking Esperanto – he plays with the readers and leaves one guessing. I hope to read the opinions of other readers about this.

The last three stories also seem to form an integral part; they are more realistic, and don’t contain magic events nor cities where Esperanto is (seemingly) spoken. The first deals with the experience of a stranger, probably an Esperantist, in the southern US. Like the author, I lived in the South for years, though I am not a southerner, and I can confirm that he did a good job of capturing just how fascinating and out-of-the-ordinary it really is. The final stories deal with our dear Esperanto movement, not very piously, but for that more amuzing. One deals with the inheritance from a rich playboy who dies immediately after becoming fascinated by one of our female comrades; the other deals with the disputes arrising after the discovery of the works of an unknown Esperantist.

This imaginative book deserves a spot in the bookshelves of every literary American Esperantist. In my view, it not only compares well with the classics of Esperanto literature; if it had been written in a national language, many critics would rate it as really outstanding. Buy it now and, years later, you will be able to demonstrate to fresh-baked Esperanists who have to read it during NASK that you got it when it was still hot from the first printing.